تبلیغات
حاجی قاسمی - عقد بیع
حاجی قاسمی
حقوق - علوم غریبه
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من

                        آثار عقد بیع و احكام آن

1-2- تعریف و مفهوم عقد بیع :

                          مطابق مادة 338 ق.م  بیع عبارتست از تملیك عین به عوض معلوم .

دراین تعریف تملیك از باب تفعیل و ازماده ملك مشتق گردیده و عبارتست از : آنكه شخص حق سلطه انحصاری خود برمالی را به دیگری واگذار كند .

بیع یكی ازعقود معوّض است و درواقع كاملترین نوع آن میباشد ، اما بین بیع و معاوضه تفاوت است و فرق آن دوهم درقصد طرفین معامله است ، به این معنی كه درعقد بیع طرفین قصد انعقاد عقد بیع را دارند و درمعاوضه طرفین قصد معاوضه دارند .

تعریف عقدبیع رابیان كردیم ، حال با توجه به مادة 464 ق.م  عقد معاوضه راتعریف می كنیم كه عبارتست از : عقدی كه یكی از طرفین درقبال اخذ مال ، مالی را به دیگری میدهد بدون اینكه در نظر بگیرند یكی از عوضین مبیع و دیگری ثمن باشد ، چون درعقد بیع ، مبیع و ثمن وجود دارد یكی ازتفاوتهای عمده عقد بیع با معاوضه در خیارات است . برخی خیارات مثل خیار تأخیر ثمن ، مختّص عقدبیع میباشد ، اگرچه خود عقدبیع هم معوّض است . باید توجه داشت كه دربیع هر مالی را میتوان ثمن قرارداد ، واز این جهت قانون مدنی بین عقدبیع و معاوضه فرق نگذاشته است .

2-2- شرایط صحّت عقد بیع :

همانطوركه درمبحث قبل گفته شد درعقدبیع نیزشرایط صحت عقد همان شرایط 4 گانه مندرج در مادة 190 ق.م  میباشد ، و علیرغم تصریح قانونگذار دراین ماده در مواد 339 و 346 ق.م به برخی از شرایط صحت عقد ، مجدداً تأكید و تصریح شده است . مثلاً در مادة 339 ق.م به ضرورت توافق بایع و مشتری قبل از ایجاب و قبول اشاره شده وآن موارد عبارتند از :

الف) توافق طرفین معامله از جهت شخص طرف معامله .

ب) توافق طرفین درنوع مبیع ، مثلاً معامله فرش .

ج) توافق طرفین درثمن معامله .

د) توافق طرفین دراصالت یا وكالت درمعامله .

هـ) توافق طرفین معامله درشروط یا مفاد معامله .

3-2- ایجاب و قبول در عقد بیع :

درعقدبیع نیز ایجاب و قبول از اركان اصلی درصحت معامله است ، چون بواسطة آنها قصد و انشاء یا ارادة انشایی كشف میشود .

ایجاب و قبول ممكن است به لفظ باشد یا به اشاره یا نوشتن و یا به صرف دادوستد یا فعل .

سئوال : ماهیت حقوقی پیشنهاد فروش یا آگهی فروش و اعلام بها مثلاً‌درمورد زمین یا ساختمان كه در جراید یا رسانة ملی یا بنرهای نصب شده درمعابر اعلام میشود چیست ؟ آیا ایجاب تلقّی میشود یا خیر ؟

پاسخ : از آنجا كه پیشنهاد فروش با توجه به معنای عرفی آن نیاز به تحلیل دارد و درپیشنهاد فروش اگر انگیزه تبلیغات صرف ، نباشد فروشند ایجاب خودرا به اشخاص معین یا غیر معین اعلام میدارد و ممكن است شخص خاصی مورد معامله او نباشد و اگرچنین برداشت شود كه پیشنهاد فروش قصد انشاء و اراده باطنی ایجاب كننده است ، دراینصورت برای پیشنهاد كننده الزام آور میباشد ، در اینصورت اگر خریداری اعلام قبولی كند و ایجاب كننده هم برایجاب خود درزمان اعلام قبول باقی بماند ، نمیتواند بدون جهت آنرا برهم بزند ، چراكه اولاً‌طرف معامله برای وی مهم نبوده چه كسی باشد ، ثانیاً اعلام قبول درزمان بقاء ایجاب بوده است ، اما مشكل آنجاست كه به صرف نوشتن قیمت كالا در روزنامه یا تابلو مشكل میتوان قیمت مبیع را از انشاء و اراده باطنی پیشنهاد دهنده احراز كرد و به تبع آن صاحب كالا را ملزم به فروش مال خود نمود ، چرا كه درعرف معاملات اعلام كننده ، قیمت را مانند سپردن فروش خانه درآژانس املاك با ذكر قیمت ملزم به انجام معامله براساس قیمت الصاقی یا درج در روزنامه یا ذكر دردفتر بنگاه معاملاتی نمی كند و صرف اعلام قیمت برای فروش و پیشنهاد فروش ، ایجاب الزام آور و اراده انشایی انعقاد عقدبیع  ، محسوب نمیشود . بنابراین براساس نظرعرف باید ارادة انشایی پیشنهاد دهندة فروش را احراز نمود .

4-2- اقسام عقد بیع :

عبارتنداز : بیع مطلق و مشروط ، بیع موّجل و حال و بیع فضولی .

بیع مطلق و مشروط : بیع مطلق آنچنان بیعی است كه هیچگونه شرطی از طرف بایع ومشتری به نفع دیگری یا شخص ثالثی قرارداده نشده باشد و بیع مشروط عكس آنست .

نكته قابل توجه آنست كه دربیع مشروط ، شرط ضمن عقد نباید فاسد باشد ، دراینصورت ممكن است شرط حتی عقد را نیز باطل كند .

بیع موّجل وحال : بیعی كه ثمن و مبیع حال باشند وبرای تحویل و یا تأدیه آن ، موعد نباشد بیع حال گویند ، واگر موعد و مهلت داشته باشد ، بیع موّجل گفته میشود . بیع موّجل خود 3 نوع است :

 الف-بیع نسیه  : بیعی كه مبیع تحویل میشود ولی برای تأدیه ثمن ، مهلت وجود دارد .

ب- بیع سلف یا سلم : بیعی كه ثمن حال است و پرداخت میشود ولی تسلیم مبیع ، اجل دارد

ج- بیع دین به دین ( كلی فی الذمّه ) : اگرمبیع و ثمن حال نباشد وبرای تسلیم و تأدیه موعد داشته باشند ، اینگونه بیع را كلی فی الذمّه گویند .

بیع فضولی : عقدبیع فضولی یكی از انواع و مصادیق معاملات فضولی است یعنی كسی بدون اذن دیگری مال وی را طی معامله ای به دیگری میفروشد ، اگر مالك چنین معامله ای را تنفیذ نكند ، معامله غیرنافذ میباشد . دربیع فضولی شخص فضول بدون داشتن سمت نمایندگی عقدبیع را برای اصیل وصاحب مال انجام میدهد ، اثر تنفیذ دربیع فضولی آنست كه باتوجه به مادة 258 ق.م معامله نافذ و صحیح میشود .

5-2- شرایط و اقتضائات مربوط به طرفین معامله ، درعقد بیع :

همانگونه كه درمواد 190 و 210 ق.م اشاره شده ، داشتن اهلیت استیفاء از شرایط اساسی صحت عقد بیع میباشد واین مهم در مادة 345 ق.م  نیز تصریح شده است ، و شاخص اهلیت قانونی متعاملین در مادة 1207 ق.م به بعد ( بلوغ ، عقل و رشد ) بیان شده است .

اهلیّت قانونی بردوقسم است : اهلیت تمتع و اهلیت استیفاء ( اهلیت استیفاء یعنی علاوه برداشتن حق ، توانایی اعمال و اجرای حق هم ، داشته باشد )

سئوال : آیا اهلیت استیفاء همان اهلیت تصرّف است یا خیر ؟

پاسخ : قانونگذاردر مادة 345 ق.م صحبت از اهلیت تصرف نموده است ،‌اهلیت تصرف یعنی اهلیت و توانایی بایع برای تصرف مالی درمبیع  و تصرف مالی مشتری درثمن ، برای تسلیم و تأدیه به طرف معامله ، درخصوص تشابه یا تفاوت این دواهلیت بین نویسندگان اختلاف نظر وجود دارد .

عده ای براین عقیده اند كه هردو یكی است و عده ای براین عقیده اند كه اهلیت استیفاء ، توانایی اعمال حق میباشد و از خصوصیات و ویژگیهای شخص معامله كننده است كه باید بالغ ، عاقل و رشید باشد ، اما اهلیت تصرف كه در مادة 345 ق.م آمده ناظر برمورد معامله نیز میباشد . مثلاً به لحاظ بازداشت ملك یا ممنوعیت قانونی آن ملك یا محرومیت معامله كننده توانایی تصرف مالی و نقل وانتقال آنرا نداشته باشد ، بااین توصیف اهلیت تصرف با استیفاء متفاوت است و این نظر مطلوب ما است .

شرط عدم اكراه معامله كننده :

یكی ازشرایط اساسی درصحت عقدبیع رضایت طرفین درعقد معامله است ، وچون اكراه مانع رضای مكره میشود ، دراینصورت عقدبیع غیرنافذ میگردد ولازم به توضیح است اكراه ، كه یك فشاریاتهدید بیرونی میباشد باید نسبت به طرف معامله ، قاعدتاً غیرقابل تحمل باشد .

نكته : شرایط تحقق اكراه عبارتنداز :

1-    اكراه باید درهرشخص باشعوری مؤثر باشد .

2-    اكراه باید درشخص تهدید شونده مؤثر باشد .

3-    اكراه باید عادتاً غیرقابل تحمل باشد .

4-    تهدید و اكراه باید بوسیله اعمال غیرقانونی باشد .

5-    صرف ترس و واهمه اكراه محسوب نمیشود .

نتیجه اكراه درعقدبیع ، عدم نفوذ معامله است ، یعنی موجب بطلان معامله نمیشود زیرا پس از رفع اكراه معامله نافذ میشود ، ولی اگر استمرار داشته باشد و تهدید شونده با اراده سالم نتواند تنفیذ كند ، دراینصورت معامله باطل است .

6-2- مبیع و شرایط آن :

با توجه به تعریف قانونگذار در مادة 338 ق.م  مبیع عبارتست از عین خارجی معین یا درحكم معین و یا عین كلی فی الذمّه كه بعنوان معوّض سند به مشتری تملیك و منتقل میشود ، پس عقدبیع دوعوض دارد ، یكی ثمن و دیگری مبیع .

سئوال : فرق بین مبیع و ثمن چیست ؟ ( یا وجه اشتراك مبیع و ثمن چیست ؟ )

پاسخ : 1- مبیع و ثمن هردومالی هستند كه قابل مبادله میباشند و مبیع نمیتواند پول باشد .

2-تشخیص مبیع و ثمن بسته به نیت طرفین و الفاظی كه درعقد بكارمیبرند میباشد .

شرایط مبیع :

قانونگذار درمادة 348 ق.م  شرایط مبیع رابیان كرده است كه عبارتند از :

1-    مبیع باید مالی باشد كه خریدوفروش آن قانوناً ممنوع نباشد .

2-    مبیع باید ماهیّت داشته باشد ، ارزش مالی و قابل تقویم باشد .

3-    مبیع باید منفعت عقلایی داشته باشد و مشروع باشد .

4-    مبیع باید قابل تسلیم باشد یعنی بایع قدرت تسلیم داشته باشد ، مگراینكه خود مشتری قادر بر تصرّف به مبیع باشد .

نكته : مطابق مادة 350 ق.م  مبیع ممكن است مفروز یا مشاع یا مقدار معین از كلی باشد كه متساوی الاجزاء هستند.

7-2- آثار بیع :

مطابق مادة 362 ق.م اگر عقد بیع صحیحاً واقع شده باشد چهار اثر مهم بوجود می آید كه عبارتند از :

 

1-   به محض عقد بیع ، خریدارمالك مبیع و فروشنده مالك ثمن میشود ( ازآثارذاتی عقدبیع )

2-   با تحقق عقد بیع ، فروشنده ضامن دَرَك مبیع و خریدار ضامن دَرَك ثمن میشود .

3-   عقد بیع ، بایع را به تسلیم مبیع ملزم می نماید .

4-   عقد بیع ، مشتری را به تأدیه ثمن ملزم میكند .



 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
یکشنبه 5 اردیبهشت 1395
جمعه 17 شهریور 1396 03:24 ب.ظ
Hello, its good piece of writing concerning media print,
we all know media is a wonderful source of data.
سه شنبه 17 مرداد 1396 10:20 ق.ظ
Piece of writing writing is also a excitement, if you be acquainted with afterward you can write otherwise it is complicated to write.
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:47 ب.ظ
Remarkable issues here. I am very satisfied to peer
your post. Thanks so much and I'm taking a look forward to touch you.

Will you kindly drop me a mail?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی